Yapılan çalışmalar; çocuklarda yeterli ve kaliteli uykunun bağışıklıklarının güçlenmesinden zihinsel, fiziksel ve ruhsal gelişimlerine dek geniş bir yelpazede etkili olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum da doğal olarak ebeveynlerin çocuklarının hem sağlığı hem de okul başarıları açısından duydukları endişeleri büyütüyor. Bu konuda görüşlerini aldığımız Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmre Gökyar’a göre; saat 22:00’den önce uykuya geçmeyen çocuğun büyümesi yavaşlıyor ve vücut direnci düşüyor. Bu da zaman içinde birçok hastalığa davetiye çıkarıyor.
“Bizim yanımızda yatmazsa uykuya dalamıyor!”
“Cep telefonunda oyun oynamaktan geç yatıyor!”
“Erken yatarsa uyuyamıyor!”
Bir çok anne baba, çocuklarında bu ve benzeri sorunlar nedeniyle uzmanlara başvurarak çözüm aramakta. Özellikle televizyon, tablet, akıllı telefon ve yoğun çalışan ebeveynler nedeni ile çocukların yatağa gidiş saatlerinin gecikmesi uyku döngülerini bozuyor. Yeterli ve kaliteli uyumayan çocuk ise sürekli bitkin hissedebilir, bağışıklığı zayıfladığından hastalıklara çok açık hale gelebilir, okulda performansı ve başarısı etkilenir, unutkanlık, sinirlilik ve dikkat dağınıklığı sorunu yaşar, depresyona girme riski artar. Fiziksel, zihinsel ve ruhsal olarak gelişimi sağlıklı olamayacağından hem kısa hem de uzun vadede pek çok sorunla karşılaşabilir. Bu nedenle çocuklardaki uyku bozuklukları doğru tespit edilerek, bu nedenleri ortadan kaldıracak önlemlerle sorunlar çözülmelidir.
Gelişim çağındaki çocuklar saat 22.00’den önce mutlaka uykuya dalmış olmalıdır.
Uyku insan ömrünün en az üçte birini oluşturur. Uyku döngüsü ise yaşamın ilk 3 ayından sonra oluştur ve 4-5 yaş arasında erişkin tip uykuya dönüşür. Zayıf uyku alışkanlığında; uykunun başlaması ve uykuda kalabilme beceresi bir seri biyolojik koşula ve öğrenilmiş davranışlara bağlıdır. Organizma uykuya hazır olmalıdır. Bu nedenle alışkanlıklar oluşturulması ve vücudun uykuya hazırlanmasını sağlamak gerekir. Çocukların rutine ihtiyacı vardır. Gece uyanmalarında ailenin mümkünse müdahale etmemesi ve çocuğun kendi kendine tekrar uykuya dönmesinin sağlanması önemlidir. Diğer bir faktör de stres ve kaygıya dayalı çocuk uykusuzluğudur. Aile sorunları, çocukluk korkuları veya ayrılık kaygısı nedeni ile kendilerini huzursuz hissedebilirler. Bu nedenlerden kaynaklanan türde uyku sorunları aniden ortaya çıkar. Bunlar geçici olabilir. Bu nedenle onları desteklemek ve korkuları hakkında konuşmak önemlidir.
Çocuklar hangi yaşta, kaç saat uyumalı?
0-1 aylık bebekler 16.5 saat,
1-8 ay arası bebekler gündüz 3-3.5 / gece 10-11 saat,
9-14 ay arası bebekler gündüz 2-2.5 / 10-11 gece saat,
15-24 ay arası gündüz tek uykuya geçiş zamanıdır. 2-2.5 saat gündüz ve 10-11 saat gece,
3-5 yaş arası uyku ihtiyacı 11-13 saat,
6-13 yaş arası 9-11 saat,
Gençlikte 8-10 saat
Çocuklarda Sağlıklı ve Kaliteli Uyku İçin Öneriler!
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmre Gökyar’ın çocuklarda sağlıklı ve kaliteli uyku için önerilerini sizler için derledik;
- Uyku vakti değişmemeli. Bir uyanma saati belirleyin ve buna en başta siz uyarak başlayın.
- Uyku öncesi rutini hazırlayın. Akşam yemeğinden sonra hafif oyun zamanı, banyo, diş fırçalama, bir masal veya kitap saati ve yatağa gidiş planını birlikte oluşturun.
- Ekranları yatmadan en az 2 saat önce kapatın. Araştırmalara göre, yatmadan hemen önce televizyon ekranı, telefon veya tabletten gelen mavi ışığa maruz kalmak, çocuğunuzun uykusunu en az 30-60 dakika geciktirir. Yatak odasını ekransız bir bölge haline getirin.
- Uykudan önce stresi azaltın. Stresli çocuk uyuyamaz. Bu nedenle yatmadan önceki aktiviteleri sakin tutun.
- Çocuğunuzun odasının çok sıcak değil, serin olmasına dikkat edin. Uyku döngüsü sadece ışığa değil ısıya da duyarlıdır. Oda sıcaklığı 18-21 derece aralığında olmalıdır.
- Uykuyu getiren ortam hazırlayın. Yumuşak çarşaflar, loş ışık, sessizlik çocuğun gündüzle geceyi ayırt etmesinde yardımcı olur.
- Uyku bozuklukları için tetikte olun. Bazen en iyi şekilde hazırlanmış planlar da iyi sonuç vermeyebilir. Çocuğunuz uykuya dalmakta güçlük çekiyorsa, sürekli ağzı açık nefes alıyorsa ya da kabus görüyorsa uyku bozukluğu olabilir. Böyle bir durumda mutlaka uzmandan yardım alın.
