Aramızda kuruyemiş sevmeyen ve yemeyen kimse yoktur. Ne kadar yararlı olduklarını artık bilmeyen kalmadı. Ancak ne kadar yararlı olursa olsun her gıda için geçerli olan “her şeyin fazlası zarar” kuralı onlar için de geçerli, hatta haklarında başka bilmeniz gerekenler de var;
Yağlı tohumları neden ‘”çiğ” olarak tüketmeliyiz?
Badem, ceviz, fındık, fıstık, kaju, susam gibi yağlı tohumların çiğ hali, kaliteli ve sağlıklı yağları içerir. Ancak kavruldukları yani ısıya maruz kaldıkları zaman bu yağların trans yağa dönüşme ihtimali var ve bu sağlık için risk teşkil eder. Fındık gibi bazı kuruyemişler kavruldukları zaman ince kabukları kaybolur. Bu kabuklar ise liften zengindir ve besin değerleri yüksektir.
Ve kuruyemişlerin bir kısmı kavrulurken tuzlanır, bu durumda hipertansiyon gibi önemli sağlık sorunlarına davetiye çıkarır, dikkat!
Yağlı tohum sandığımız leblebi aslında karbonhidrat içeriyor!
Leblebiyi diğer kuruyemişlerden ayıran en önemli unsur, nohuttan yapılması ve yağlı bir tohum olmaması. Karbonhidrat yerine geçiyor yani 1 çay bardağı leblebi = 1 dilim ekmek diyebiliriz. Daha fazla faydalarından yararlanmak için leblebi yerine nohut tüketilmesini öneririz. Çünkü leblebi kavrulma esnasında bazı özelliklerini yitirir.
Kalbine iyi gelecek…
Yağlı tohumlar düzenli tüketildiğinde kalbe gerçekten iyi gelir. Çünkü tekli-çoklu doymamış yağ asitleri ve bitki sterolleri, kolesterol seviyelerini düşürmeye ve tokluk hissi oluşmasına yardımcı olurlar. Bunların yanında kan şekerini dengeleyen yağlı tohumlar, içeriğindeki folik asitle kalp sağlığını koruyucu etki de gösteriyorlar.
Kuru meyveler ve taze meyveler arasındaki farklar nelerdir?
Taze ve kuru meyve arasında bir seçim yapmanız gerekirse tercihinizi tazeden yana kullanın zira taze meyve lif bakımından daha zengin kuru meyvede ise şeker içeriği çok daha fazla. Ayrıca kuru meyvelerde kurutma işlemi sırasında tüm C vitamini yok oluyor. Kuru meyveler yaş meyvenin içerdikleri % 80-95 oranındaki suyun, % 10 – 20 oranlarına düşürülmesi ile elde ediliyorlar.
Meyveler nasıl kurutuluyor?
Mesela kuru sarı kayısı;
Geleneksel yöntemlerle yapılan kükürtleme işleminde, hasat edilen meyveler kasalara doldurularak islim odalarına koyulur. Odanın bir köşesinde üzerinde toz kükürt bulunan ocak yakılır ve odanın kapısı sıkıca kapatılır.
Meyvelerin kükürt gazını iyice emebilmesi için bu odalarda 6-8 saat bekletilir. Daha sonra meyveler islim odasından çıkartılarak güneş gören bir alanda bez üzerinde tek sıra halinde serilerek kurumaya bırakılır. Geleneksel yöntemle yapılan kükürtleme işleminde üretici, ürünün bozulmasını önlemek ve ürününü garanti altına almak düşüncesiyle bilinçsiz olarak yüksek kükürt dozu kullanır. Bu nedenle nem ve kükürt oranının yüzdesinin çok iyi yapılması gerekir.
Peki gün kurusu masum mu?
Gün kurusuna bakacak olursak o kesinlikle daha masum.
Lezzet daha fazla olmasına rağmen dayanıklılık çok daha az ve renk daha karadır. Çünkü güneş altında kurutulur ve koyu kahverengi bir renk alır. Gerçekten güneş altında kurutulduğuna emin olduğunuz güvenilir markalar veya aktarlardan almaya bakın.
Kuru meyveler yıkanmalı mıdır?
Kurutma sırasında bazı işlemlerden geçiyorlar, bekletiliyorlar, kükürt gibi maddelere maruz kalıyorlar Aldığınız meyveleri mutlaka yıkamanız gerekir. Biraz ılık suyun içersinde bekletin, kurulayıp tüketin. Özellikle de açık satın aldığınız kuru meyveleri suda beklettiğiniz de suda oluşacak kirli suya hazırlıklı olun.
Açıkta satılanlarını almayın!
Açıkta satılan bazı kuruyemiş ve meyveler, içerdikleri yüksek şeker içeriği, yetersiz kurutma ve uygun olmayan depolama koşullarına maruz kaldığında, küf bulaşmasına neden oluyorlar, dolayısıyla içeriklerinde insan ve hayvan sağlığını tehdit eden bir küf türü olan aflatoksin oluşarak tehlikeli bir besine dönüşüyorlar. Kurutulmuş meyvelerde ki aflatoksin oluşumu hasat öncesi-sırasında, kurutma, paketleme ve depolama aşamalarının herhangi birinde meydana gelebilip, insan sağlığını tehlikeye sokabiliyor.
Kuru meyveler ve yağlı tohumlar ne kadar tüketilmelidir?
Kuruyemişler çok da masum değilleri. Gelişi güzel tüketmek, miktarına dikkat etmemek kilo alımını tetikleyebilir.
Yağlı tohum tüketirken, 2 tam ceviz veya 8-10 adet fıstık veya 8-10 adet fındık ya da bademin ortalama bir tatlı kaşığı zeytinyağına ve kuru meyvelerin de 2 adet hurmanın ya da 3 adet gün kurusunun ya da 1 yemek kaşığı kuru üzümün 1 orta boy meyve porsiyonuna eşit kalori içerdiğini unutmayın..
