Çin’den dünyaya yayılan ve milyonlarca insanı endişeye sürükleyen Coronavirus ile ilgili her gün yeni bir gelişme yaşanıyor. Henüz Türkiye’de görülmedi ancak virüsün sebep olduğu ölümlerin sayısı giderek artıyor. Ateş, öksürük ve nefes alma zorluğu şikayetleri olanların derhal doktora başvurmaları şart. Gribe çok benzeyen belirtiler veren virüsten korunmak için alınacak önlemler ise son derece basit.
CORONOVİRUS İLK NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Coronavirus ilk defa 29 Aralık 2019’da Çin’in Wuhan şehrindeki deniz ürünleri ve canlı hayvan satan bir markette çalışan 4 kişide görülmüş, aynı günlerde bu marketi ziyaret eden çok sayıda kişi aynı şikayetlerle hastaneye yatırılmış. Hastalardan alınan örneklerin incelenmesi sonucunda hastalığa neden olan virüsün SARS ve MERS virüsü ailesinden olduğu anlaşılmış.
Coronavirus, insan ve hayvanlarda soğuk algınlığı veya nezle olarak bilinen üst yolu enfeksiyonuna en sık neden olan virüslerden biri. Ölümcül sonuçları var ve tedavisi henüz yok.
CORONAVİRUS NASIL BULAŞIYOR?
Dünya Sağlık Örgütü’nün 24 Ocak 2020 tarihli raporunda 846 doğrulanmış vakanın yer alıyor. Çoğunun Çin’den, kalanların Japonya, Kore, Vietnam, Singapur, Tayland ve bir vakanın da ABD’den olduğunu yer alıyor.
İnsandan insana solunum yolu, öksürük, hapşırık, dokunma, el sıkma, öpüşme, sarılma, mutfak gereçlerinden ortak yeme içmeyle bulaştığını biliyoruz. Ve hasta kişiyle yakın mesafeden konuşma, bulaşmaya neden olabiliyor. Virüsün olduğu yüzeylere, cisimlere temas ettikten sonra elleri yıkamadan ağız, burun göze temas etmek de hastalığa neden oluyor. Yani Coronavirus de diğerleri gibi öksürme ve hapşırma kaynaklı, damlacık yoluyla bulaşıyor diyebiliriz.
Solunum yolu ile insandan insana temasla bulaşması nedeniyle virüsün hızlı yayılmasının kaçınılmaz. Aynı zamanda bu damlacıklarla temas etmiş yüzey ve gereçlerle temas sonrası ellerin ağız, burun, gözle teması ile de bulaşabildiği için salgına yakalanan insan sayısı artabilir.
BELİRTİLERİ NELER?
MERS ve SARS’da bilinen kuluçka süresinin 14 gün olabileceği ve hastalarda 39 dereceyi bulan yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığı ile seyrettiği belirtilmiş. Boğaz ağrısı, burun akıntısı da gözlenen şikayetler arasında yer alıyor. Orta-ağır bir tablo olarak kendini gösteren Coronovirus’ü, sağlıklı genç bireylerde daha hafif seyrediyor. Ancak yaşlı ve akciğer hastalığı, kanser, diyabet gibi hastalıkları olan kişilerde daha ağır seyrediyor ve ölümler gözleniyor.
NASIL ÖNLEM ALMALI?
Dr. Karadeniz, Türkiye’de henüz saptanan bir vaka olmadığını ancak 14 günlük kuluçka süresinin dikkate alınması gerektiğine dikkat çekti. Son 14 gün içinde salgının kaynaklandığı veya görüldüğü ülkelere seyahat edenler veya bu ülkelere gidip-gelen kişiler ya da tanı almış bir hastayla aynı ortamda bulunmuş kişiler dikkatli olmaları gerekir. Ateş, öksürük ve nefes alma zorluğunuz varsa erkenden doktorunuza başvurun.
TEHLİKE BÜYÜK AMA ÖNELEMLER BASİT;
Etkili olabilecek bir ilaç ve aşısı olmadığı için ancak enfeksiyondan korunmak veya yayılmasını önlemek için benzer şekilde bulaşan tüm solunum yolu virüslerine karşı alınacak önlemler uygulanabilir.
- Eller su ve sabunla en az 20 saniye yıkanmalı veya el dezenfektanı kullanmalı.
- Yüze, ağza, buruna yıkanmamış ellerle asla dokunmamalı.
- Hasta insanlarla yakın temasta bulunmamalı.
- Kapı kolu, telefon, klavye gibi ortak kullanılan ve sıkça dokunulan nesneleri sıkça temizlemeli ve dezenfekte etmeli.
- Öksürük ve hapşırık sırasında ağız mendil ile kapanmalı, sonrasında mendili atıp el yıkanmalı.
- Hastayken evden çıkmamalı ve dinlenmeli.
