5 Aralık dünya Türk Kahvesi Günü olarak kutlanıyor. Dünden bugüne en sevilen içeceklerden biri nam-ı değer 40 yıl hatrı olan kahve, birçok insanın vazgeçilmezleri arasında. Dostlarla yapılan sohbetlere, sabah keyiflerine, gün içinde verilen molalara eşlik eder kimi zaman. Bir de bakır cezvede yapılırsa türk kahvesi tadından geçilmez. Türk kahvesiyle ilgili konuşulacak çok konu var. UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası listesine de giren Türk kahvesine gelin birlikte bakalım.
1. Türk kahvesi bir “çekirdek türü” değil, bir pişirme tekniğidir
Yani Türk kahvesi aslında kavurma/öğütme/haşlama tekniğinin adıdır.
Aynı çekirdekle espresso da yapılabilir, French press de; burada fark cezvede çok ince öğütülmüş kahveyi kaynama sınırında köpürterek pişirmektir.
2. “Köpük” fiziksel bir kalite göstergesidir
Köpük sadece estetik değil;
-
Kahvenin taze öğütüldüğünü,
-
Su sıcaklığının doğru olduğunu,
-
Cezvenin altının fazla açılmadığını
gösterir. Bayat veya aceleyle pişirilen kahvede köpük doğal olarak daha sönük olur.
3. Kahvenin en ince öğütülme standardı dünya kahveciliğini etkilemiştir
Bugün espresso öğütümünün çok ince yapılması, Osmanlı dönemindeki “kırk kat değirmenden geçer” mantığının etkisidir. Avrupa, Türklerin kahve öğütme yönteminden ilham almıştır.
4. Osmanlı’da kahve falı başta yasaktı
-
yüzyılda fal bakmak “hurafe” kabul edildiği için kahve falına ceza verilirmiş ama halk arasındaki popülarite o kadar büyümüş ki yasak zamanla uygulanamaz hale geldi ve tamamen kültüre yerleşmiş.
5. Türk kahvesi dünyanın “ilk kahvehane kültürünü” başlattı
Bugünkü kafelerin atası 1554’te İstanbul Tahtakale’de açılan kahvehanelerdir. Buralar sadece içecek içilen yer değil; edebiyat, siyaset, satranç ve gölge oyunu merkezleriydi.
6. Avrupa kahveyi Osmanlı’dan öğrendi
Viyana’dan Paris’e kadar kahvehane kültürü Osmanlı’nın Avrupa’ya etkisiyle yayıldı. Hatta Viyana’daki ilk kahve için efsaneye göre Osmanlıların bıraktığı kahve çuvallarından kullanıldığı söylenir.
KAHVE TÜRKLERİN Mİ, YUNANLILARIN MI?
-
Tarihsel olarak yöntem İstanbul’da yayılmıştır.
-
-
yüzyıldan önce bugünkü Yunanistan, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçasıydı.
-
-
Yani bu kahve pişirme tarzı Osmanlı ortak kültürünün bir parçası, modern anlamda “Türk kahvesi” olarak markalaşmıştır.
TÜRKLER KAHVEYLE İLK NE ZAMAN TANIŞTI?
Başlangıç 1510’lar–1520’ler (Yemen üzerinden)
Yemen Valisi Özdemir Paşa’nın kahveyi İstanbul’a getirdiği anlatılır.
Kahve aslında Yemen’de çok daha önce biliniyordu; Türklerle temas bu dönemdir.
Saraya giriş – 1540’lar
Saray mutfağına girişi Kanuni Sultan Süleyman dönemine denk gelir.
Burada “kahvecibaşı” diye özel bir görev bile oluşturulmuştur.
Halk arasında yayılması – 1550’ler
1554’te ilk kahvehaneler açılır ve kahve İstanbul’da toplumun her kesimine yayılır.
Yani Türklerin kahveyle tanışması 16. yüzyılın ilk yarısıdır.
TÜRK KAHVESİ HAKKINDA DİĞER BİLMENİZ GEREKENLER;
1. “Kahvaltı” sözcüğü, kahve ve altı sözcüklerinden oluşur ve kahve içmeden önce yenilen şeyler anlamına gelir.
2. Kahvenin su ile ikram edilmesinin de bir anlamı vardır; Eğer yemek yendiyse ağızdaki o tadı suyla dağıtmak ve kahvenin lezzetini tam anlamıyla alabilmek için yanında ikram edilir.
3. Türk kahvesi depresyona iyi geliyor; Anti depresif bir içecektir. Orta düzey kafeinin kişiyi, daha enerjik, hayal gücü yüksek, kendinden emin, iş motivasyonu yüksek, kendine güvenli hale getirdiği çalışmalarda ortaya koyulmuş.
4. Kilo vermemize yardımcı olabilir; Kahvenin içindeki kafein, merkezi sinir sistemini uyarıyor, kalp atım hızını ve kan akışını hızlandırıyor, vücutta adrenalin hormonu salınımını artırıyor, dolayısıyla metabolizma hızımız yükseliyor. Anlayacağınız hızlanan metabolizma ile kilo vermek de hız kazanıyor.
5.Kahve telvesi oldukça yoğun oranda yağ içeriyor. Özellikle şeker, tuz gibi iri taneli ürünleri peeling gibi kullanırken çok işe yarıyor. Ayrıca güçlü bir antioksidan anlayacağınız evde hazırlanan peelingler için ideal bir baz oluşturuyor.
6. Türk kahvesi diğer kahvelere oranla porsiyon başına daha az kafein içerir.
