Bu aralar ben her şeyi unutuyorum. Etrafımdaki insanların da benzer hafıza problemleri yaşadığını görünce bu konuya bir el atayım istedim.
İnsan beyni tıpkı vücuttaki kaslar gibi egzersizle gelişen bir organ. Ona doğru ilgiyi, besini ve desteği vermemiz gerekiyor ki verimli çalışabilsin.
Zihne giden yol da mideden geçiyormuş
Şekerli besinleri fazla tüketmenin ve karbonhidrat ağırlıklı beslenmenin, kronik hastalıklara sebep olduğu gibi zihinsel gelişim üzerinde de olumsuz etkilerinin olduğu uzmanlar tarafından kanıtlanmış bulunuyor. Şeker deyince aklınıza sadece tatlılar gelmesin, şekerli ve aromalı içecekler, alkol ve fazla karbonhidrat içeren bir diyet de bu listeye giriyor. Şekerin aksine, kakao ise zihinsel gelişmeye oldukça fayda ediyor.
Alkol bütün kötülüklerin anası değildir ama abartmak bütün kötülüklerin anasıdır. Binge drinking olarak adlandırılan aşırı alkol tüketimi (yani 2 saatte 4 kadehten fazla alkol tüketme hali) beyindeki hipokampüs bölgesine, yani uzun süreli hafızanın depolandığı bölgeye zarar veriyor.
Omega 3 zengini olan balık, genel anlamda sağlığa en faydalı olan temel besinlerden biri. Kalp ve damar sağlığına, enflamasyona (yani iltihaplanma olarak düşünebiliriz) ve anksiyeteye iyi gelen Omega 3 , aynı zamanda hafızayı da güçlendiriyor. Hadi içimizle birlikte dışımız da güzelleşsin! Omega 3-6-9 yağ asitleri cilt sağlığına da son derece faydalı ve yaşlanma karşıtı etkili. Ayrıca zerdeçal gibi anti-enflamatuar besinler de hafızaya son derece fayda sağlıyor.
Kan değerlerini test ettirmeyi ihmal etme! Vücuttaki D Vitamini eksikliği hafıza ve daha bir çok vücut fonksiyonunu olumsuz etkiliyor. Güneşe çıkın çıkmayın uzmanlar, Türk insanının genel genetik yapısında D vitamini seviyesinin normalin hep biraz altında olduğunu söylüyor, bu yüzden doktorunuza danışarak düzenli D Vitamin takviyesi almak kesinlikle fayda sağlayacaktır.
Yaşam tarzın zihnini oluşturur
Sen daha iyi olmak istiyorsan, yaşam tarzını buna göre şekillendirmelisin. Mesela stresin seni yiyip bitirmesine izin veremezsin! Hafızanın üzerindeki en büyük dış etkenlerden biri stres. Meditasyon stresi kontrol etmenin en etkili yolu. Sadece meditasyon yaparken değil, yaşadığın her anın farkında olmaya çalış. Kendine, farkında olmayı hatırlatman gerekir. Mesela su içerken, suyun tadının ve vücudunda yarattığı hissin farkında olmak gibi. Doğada yürüyüş yaparken etrafındaki seslerin, deniz veya toprağın kokusunun farkına varmak gibi.
Uyuyan akıllı güzel
Uyku esnasında beynimizdeki kısa süreli anılar uzun süreli belleğe dönüşerek kalıcı hale geliyor. İyi uyumanın sindirim, gelişim ve hücresel iyileşme açısından da son derece önemli olduğunu hatırlatmadan geçemeyeceğim. Yapılan bir araştırmada, çocuklar iki gruba ayrılarak, yeni bir konu öğretilmiş. İlk gruba konuyla ilgili bilgi testi hemen yapılırken, ikinci gruba ertesi gün yani uyuyup uyandıktan sonra yapılmış. İyi bir uyku uyuyup teste giren çocukların başarısı yüzde 20 oranında daha yüksek çıkmış. Zaten eskiler boşuna ‘üzerine bir yat ,uyu’ diye boşuna dememişler, di mi?
Hareket et!
Bunu her fırsatta tekrarlıyorum. Haftada 3-4 kez minimum 30 dakika yeterli. Bu durumda özellikle kardiyodan bahsediyorum çünkü hedef nabzı hızlandırmak; asansör yerine merdiven kullanmak, yürüyüş veya bisiklete binmek zihinsel gelişime faydalı aktivitelerden bazıları. Düzenli hareket etmek, odaklanmayı, reflekslerin hızını ve ruh halini iyileştiriyor. Beyin nörontransmiter ve yeni hücre üretiyor yani resmen çapı ve kapasitesi artıyor! Ayrıca, egzersiz yaşlılıkla oluşabilecek hafıza problemlerini geciktiriyor.
İzle, oku, oyna
- Egzersizin beynine olan faydalarını görmek için Wendy Suzuki’nin TED talks sunumunu izleyebilirsin.
- Netflix’te HEAL adlı belgesel, insan beyninin iyileştirici gücünü keşfetmen için mükemmel bir başlangıç.
- Hafızanı geliştirmene fayda edecek oyunlar oynayabilirsin. Lumosity, CogniFit ve Clockwork Brain uygulamalarına bir göz at.
AKLINDA TUT! Bir bilgiyi hatırlamak için onu zihnindeki başka bir bilgiyle bağlayabilirsin. Mesela Ayşe’yle tanıştıktan bir salise sonra adını unutmamak için, hemen tanıdığın başka bir Ayşe’yi gözünde canlandır. Böylece iki bilgi birbiriyle aynı dosyaya girecekmiş gibi düşünebilirsin.
